Samsung en de toekomst van onderwijs: Nieuwe tijden vragen om verandering

By Samsung Nederland 20.05.2015

Good

samsung smart education hub

Bij Samsung investeren we ieder jaar fors in onderwijsvernieuwing in Nederland omdat we geloven dat technologie een grote rol speelt in onderwijsinnovatie.

We helpen bassischolen om lessen "toekomstproof" te maken en we ondersteunen met digitale leermiddelen zoals tablets, routers voor internet, lesmateriaal maar bijvoorbeeld ook Virtual Reality-headsets. Dit is het eerste artikel in een reeks van twee over onderwijsinnovatie: onderwijs in nieuwe tijden vraagt om verandering.

Ter introductie helpt het kijken van onderstaand filmpje: je krijgt een beeld van het gebruik van nieuwe technologie in het onderwijs, ditmaal op Basisschool Klein Heyendaal in Nijmegen. Dat is één van de drie scholen die op dit moment meewerkt aan de Samsung Smart Education Hub.

Nieuwe vaardigheden

Hoewel veel dingen hetzelfde blijven in ons onderwijssysteem, zitten bepaalde ontwikkelingen in een stroomversnelling, vooral op het gebied van ICT-voorzieningen.

Met krijt schrijven op een schoolbord mag alleen vanuit hygiënische overwegingen allang niet meer, het is in 2015 ook écht ouderwets. Maar wat is het nieuwe onderwijs nu precies, en wat zijn de nieuwe vaardigheden die daarbij horen?

Leerlingen van nu hebben vaardigheden nodig voor beroepen die nu misschien nog niet eens bestaan, maar waarvan we ongeveer zeker weten dat die er wél gaan komen. Onder deze vaardigheden, in goed Engels en onderwijsvakjargon vaak aangeduid als 21st Century Skills, vallen bijvoorbeeld ICT-geletterdheid, maar ook creatief denken en het ontwikkelen van probleemoplossend vermogen. Wetenschappers komen in uiteenlopende modellen tot ongeveer 4 basisvaardigheden:

  • 1. Samenwerking: Verantwoordelijkheden delen, onderhandelen, taken verdelen, discussiëren, ieders kennis en ideeën combineren en gebruiken.
  • 2. Communicatie: Goed met elkaar omgaan, naar elkaar luisteren, in debat gaan, conflicten oplossen
  • 3. ICT-geletterdheid: In staat zijn om technologie effectief te gebruiken om informatie te vinden, te evalueren, creëren, beheren en te delen. Ben je ICT-geletterd, dan ben je goed in staat om digitale hulpmiddelen in te zetten voor wat je wil bereiken, of dat nou in je werk is, in je studie of in je sociale leven.
  • 4. Sociale en culturele vaardigheden: Het begrijpen van humane, culturele en sociale vraagstukken gerelateerd aan technologie.


In bijna alle modellen gaat het daarnaast over creativiteit, kritisch denken en vaardigheden voor het oplossen van problemen. Leerlingen moeten dus worden opgeleid om straks als zelfstandige, creatieve whiz kids met een kritische blik en uitstekende sociale vaardigheden aan een loopbaan te beginnen! We kunnen niet precies voorspellen hoe de baan van de toekomst eruit zal zien, wat we wél weten is dat er een zware digitale component aan zal zitten.

samsung onderwijs

Het nieuwe onderwijs

Nieuw onderwijs gaat verder dan alleen een paar computers in een klas neerzetten. Eigenlijk gaat het volledige model op zijn kop en moeten heel wat "constanten" overboord gezet worden. Digitale leermiddelen, het digitaal bijhouden en monitoren van individuele ontwikkeling van leerlingen, het hoort er allemaal bij. Scholen moeten leren om gepersonaliseerd onderwijs te geven en leraren moeten leren om te differentiëren in het aanbod van lesstof. Iedere leerling is anders, technologie stelt ons nu in staat om daar efficiënt op in te spelen.

Ook meer aandacht voor excellente leerlingen staat op het maatschappelijke verlanglijstje en daar moeten scholen wat mee. Door in te zetten op 21 e eeuwse-vaardigheden, ondersteund met nieuwe technologieën, kan creativiteit bevorderd worden. Excellent wil voor Samsung niet zeggen intelligent, in onze visie kun je excellent zijn op allerlei gebieden. Van sport tot kunst en van muziek tot wetenschap.

In krimpgebieden als Oost-Groningen bijvoorbeeld, waar steeds meer scholen de deuren moeten sluiten, zullen scholen meer (digitaal) samen moeten gaan werken om leerlingen in die regio's tóch de vaardigheden mee te geven die zo nodig zijn in een kenniseconomie.

De veranderende rol voor docenten

Docenten hebben last van een hoge werkdruk, ze staan voor volle klassen en volgens leerlingen zouden sommige leraren zelf nog wel wat bijscholing in ICT-geletterdheid kunnen gebruiken. Dat is niet de ideale situatie om 21st Century Skills in het onderwijs in te voeren en heel veel modellen blijven vaag over het in de praktijk brengen van de hierboven genoemde nieuwe vaardigheden.

Veel ideeën over onderwijs in een kennissamenleving zullen de meeste docenten helemaal niet nieuw in de oren klinken. Actief leren, vakoverstijgende projecten, blended learning . Volgens wetenschappers zullen docenten zich voor het overbrengen van 21st Century Skills vooral gaan toeleggen op het coachen van individuele leerlingen, in plaats van op lineaire kennisoverdracht voor de klas zoals iedereen dat kent van vroeger. Leerlingen krijgen zelf meer invloed op hun eigen leerontwikkeling. Ze leren om nieuwe informatie en inzichten te combineren met wat ze al weten, dit heet kennisconstructie. Ook worden ze gestimuleerd om zélf met oplossingen voor problemen te komen.

Technologie als logische basis van informatieverwerking

Pedagogische principes als samenwerken, kennisconstructie en probleemgestuurd leren worden al veel langer gebruikt, op sommige basisscholen wordt in de kleuterklas al begonnen met project gestuurd onderwijs waarin kinderen van vier al kunnen kiezen tussen volgorden van "moet"- en "mag"-taken of, in peutertermen: "werkjes". Maar, het ICT-element staat nog zelden centraal. En meestal worden experimenten met digitaal lesmateriaal aangestuurd door individuele leerkrachten met een passie voor ICT. Heel veel basisscholen hebben nog geen structureel beleid ontwikkeld voor het beschikbaar maken van digitale apparaten voor alle leerlingen.

Sommige scholen schaffen zelf spullen aan, anderen laten kinderen hun eigen apparaten meenemen. Uiteindelijk zijn deze apparaten natuurlijk slechts hulpmiddelen. Aan de basis van 21st Century Skills ligt een vanzelfsprekende omgang met technologie voor het vinden, evalueren, beheren, creëren en delen van informatie. Om die basis op orde te krijgen, is vooral het onderwijs voor docenten nodig. De Smart Education Hubs van Samsung leiden Smart Teachers op, die gebruik maken van slimme educatieve oplossingen.

In deel 2 van dit deze reeks over onderwijsinnovatie vertellen we je alles over de Smart Education Hubs! Dat artikel kun je hier vinden: Samsung en de toekomst van onderwijs: De Smart Education Hub .