Reisfotografie: het verhaal achter de Before They Pass Away foto’s

By Samsung Nederland 03.05.2017

Travel Tablet Smartphone Technologie en innovatie

Hannelore Vandenbussche

In tijdschriften, op websites of in boeken zijn prachtige reisfoto’s te bewonderen. En achter deze foto’s schuilt vrijwel altijd een bijzonder verhaal. Fotografe Hannelore Vandenbussche reisde als assistent van fotograaf Jimmy Nelson naar alle uithoeken van de wereld om de laatste tribale stammen vast te leggen voor het boek ‘Before They Pass Away’. Wij vroegen haar naar de persoonlijke verhalen achter drie magische reisfoto’s.

Over Hannelore Vandenbussche

Deze Vlaamse was nog maar net afgestudeerd als fotograaf en werd vervolgens assistente van fotograaf Jimmy Nelson. Zo reisde ze samen met Nelson en cameraman Bram Vis drie jaar lang naar de verste uithoeken van de wereld op zoek naar de allerlaatste stammen die op het punt staan te verdwijnen. De foto ’ s van deze reizen werden gepubliceerd in de wereldwijde bestseller van Nelson, ‘ Before They Pass Away ’ . Hannelore maakte zelf ook een prachtig boek: Before They Pass Away, De verhalen achter de foto’ s . Discover sprak Hannelore vanuit verschillende landen en gebieden met weinig internet, waar ze bezig is met een nieuw, nog geheim, project. Ondanks de minimale internetverbinding in deze afgelegen gebieden lukte het toch om Hannelore te interviewen en haar een aantal verhalen achter de foto ’ s te laten delen.  

Hannelore Vandenbussche

Foto: Hannelore Vandenbussche tijdens haar ontmoeting met de Mursi stam in Ethiopië.

Waarom fotografeer je?

“ Ik vind het ontzettend bijzonder dat je met een camera verhalen kan vertellen die je nauw aan het hart liggen. Bovendien zijn er in de fotografie geen regels waaraan je je echt moet houden. Je kan vertellen wat je wilt en ook de manier waarop je het brengt is eigenlijk onbeperkt. Zo fotografeer ik het liefst mensen. Wanneer ik een bepaald idee voor ogen heb en het juiste model, dan komen de foto ’ s er soms nog beter uit te zien dan ik eerst voor ogen had en dat geeft een extra kick. Daarnaast brengt fotografie mij op plaatsen die ik anders nooit zou ontdekken. Mijn gezonde nieuwsgierigheid doet soms deuren openen, want het is vooral het onbekende  dat me steeds opnieuw aantrekt. ”

Hoe is de samenwerking met Jimmy Nelson ontstaan?

“ Ik ken de investeerder van het project persoonlijk en hij had mijn naam doorgespeeld aan de directeur van het project die nog op zoek was naar een jonge assistent-fotografe voor Jimmy. Vlak na mijn opleiding kreeg ik van hem een telefoontje met de vraag of ik zin had in ‘ de tofste job van de wereld ’ . Toen hij het project om de laatste stammen van onze aardbol te fotograferen toelichtte, was ik meteen verkocht. Dit was mijn kans om mijn grote meisjesdroom als reisfotografe te verwezenlijken. Bovendien is het leven te kort om te twijfelen en had ik achteraf zeker veel spijt gehad als ik deze ervaringen allemaal gemist had! De dag na dat telefoontje volgde een eerste sollicitatiegesprek bij Jimmy en zijn vrouw thuis en voor ik het helemaal goed besefte zat ik twee weken later al in het vliegtuig richting Ethiopië voor mijn eerste trip. ”  

Waar ben je op dit moment mee bezig?

“ Ik ben net aan een nieuw project begonnen waarvoor ik de hele wereld afreis. Heel spannend allemaal, maar op dit moment is het nog geheim. Het is dus een wereldwijd fotografie en filmproject en Bram Vis, de cameraman van ‘ Before They Pass Away ’ is mijn rechterhand en filmt het hele proces. Heel leuk om weer met hem samen te werken. Sinds januari ben ik 10 dagen thuis geweest, ik ben dus alleen maar aan het reizen voor dit project. ”

Before they pass away

bevolking van Vanuatu

Foto: Tijdens een ondergaand zonnetje krijgen een aantal heren van de inheemse bevolking van Vanuatu een lift.

Het is een van de meest tot de verbeelding sprekende boekprojecten van het afgelopen decennium: Jimmy Nelson ’ s fabuleuze fotoproject van stammen die op het punt staan te verdwijnen, getiteld Before They Pass Away. Maar hoe werden deze stammen gevonden en vooral: bereikt? Hoe leven stammen vandaag de dag, en wat voor verhalen zitten achter de foto ’ s? Hannelore: “ Als assistent van de fotograaf reisde ik mee naar de meest afgelegen en onbereikbare uithoeken van de wereld om deze inheemse stammen met de lens vast te leggen, voordat ze voorgoed van onze aardbol verdwenen zijn. Niet alleen de extreme reisomstandigheden maakten deze tocht loodzwaar, ook het mentale aspect speelde een belangrijke rol. Vreugde en verdriet, innige opgebouwde banden, pure verwondering of ellenlange miserie. In dit boek gun ik de lezer een intieme kijk in de verhalen achter de foto ’ s, doorspekt met een bonte mix aan emoties. Een verhaal over hoe deze ontdekkingsreis niet alleen een impact had op de gefotografeerde stammen, maar ook hoe het ons, de mensen achter de lens voorgoed veranderde. ”

Het verhaal achter de foto: ontboezemingen

Omo vallei, Ethiopië

Wie: oudste vrouw van de Mursi stam
Wat: Ontboezemingen
Waar: Omo vallei, Ethiopië

Hannelore: “ We waren in de Omo Vallei om zes stammen te fotograferen: de Mursi, Dassanech, Arbore, Karo, Bana en Hamar. Het was er heel heet en best moeilijk werken omdat de stammen niet zo blij zijn met toeristen, het was trouwens mijn eerste vuurdoop als assistent en de eerste reis met Jimmy. Allemaal heel spannend dus!

Toen we bij de Mursi, onze volgende stam, aankwamen had ik nog maar één voet uit onze jeep gezet of een horde vrouwen kwam fel mijn richting aangestormd. Als een zwerm bijen op een honingpot, waar ik de gele lekkernij was. De kring van luidruchtig door elkaar pratende vrouwen die rond mij stonden, werd pas onderbroken toen de oudste Mursi-vrouw heel doelgericht naar me toe kwam lopen. Op nog geen halve meter stopte ze abrupt voor mijn neus, keek me koelbloedig diep in de ogen en kneep ongegeneerd in mijn borsten. Het leek alsof God zelf me een muilpeer in mijn gezicht verkocht. Zo perplex stond ik even. Actie is gelijk aan reactie, en dus kneep ik zonder na te denken al even snel in haar blote boezem. Een oorverdovende stilte van enkele seconden viel, die meer dan een minuut leek te duren. Tot plots de vrouwen rondom ons keihard begonnen te schaterlachen.

Mijn hoofd kleurde knalrood. Zeker omdat ik niet wist in hoeverre mijn reactie in dank werd afgenomen. Met een ultra brede glimlach verloste de oudste Mursi-vrouw me uit mijn lijden. Greep kordaat mijn hand en sleurde me mee naar haar hut waar ik werd voorgesteld aan haar man die meteen ook het opperhoofd van de gemeenschap bleek te zijn. Wat een verwelkoming was me dat! Dergelijke ontmoetingstaferelen zouden de meeste mannen bij ons ongetwijfeld niet erg vinden. Een eerste indruk is belangrijk, maar deze zal me allicht mijn hele leven achtervolgen. ”  

Het verhaal achter de foto: een lekker welkomstdrankje

bevolking van Vanuatu

Wie: Ni-Vanuatu (inheemse bevolking van Vanuatu)
Wat: Een lekker welkomstdrankje
Waar: Vanuatu

Cameraman Bram Vis: “ Reizen houdt in dat je jezelf begeeft in een onbekende wereld, regionale gebruiken leert kennen en natuurlijk lokale gerechten proeft. Toen we arriveerden in het dorp Yakel, nodigden de mannen van de stam Jimmy en mij uit voor een drankje om onze komst te vieren. Ontspan en laat de jungle het werk doen, zeiden ze tegen ons. We kregen een halve kokosnoot met een ondefinieerbare grijze vloeistof erin. Jimmy rook aan het vreemde goedje en goot toen stiekem zijn deel in mijn kokosnoot erbij. Ik had geen andere keus dan het helemaal op te drinken. Het vreselijk smakende drankje bleek het heiligste gerecht van het hele eiland te zijn. Het goedje heet kava, maar is zeker geen Spaanse schuimwijn. We kregen zelfs nog een tweede portie aangereikt.

Het hoofd van de stam keek er ditmaal op toe dat wij allebei het drankje opdronken. De volgende dag zagen we hoe het drankje werd bereid. Ongeveer dertig vrouwen kauwden op wortels en bladeren en spuwden het goedje in een schaal. Daarna lieten ze de mix van speeksel en wortels dagenlang staan om te gisten, voordat het drankje aan gasten werd geserveerd – aan ons dus in dit geval. Nadat ik van de eerste schok was bekomen, kon ik alleen nog tegen mezelf zeggen: Als ik dit overleef, dan overleef ik alles. ”

Het verhaal achter de foto: Bijna naar huis, maar nog niet…

Chukotka

Wie: Chukchi (inheemse bevolking van Chukotka)
Wat: Bijna naar huis, maar nog niet…
Waar: Chukotka

Hannelore: “ Met een karrenvracht aan bijzondere ervaringen en natuurlijk onze foto ’ s op zak, begonnen we aan de terugreis. Voordat we Anadyr zouden bereiken, moesten we nog één keer overnachten in Uelkal. Omdat we nog maar één dag door de toendra hoefden te reizen, deelden we onze voedingswaren uit aan de lokale bevolking. Na de broodnodige nachtrust ging onze trip per tank verder. Slechts een ritje van zes uur. Peanuts , want we waren inmiddels wel wat gewend. Het feit dat we bijna op ons vliegtuig richting Moskou zaten, maakte ons superrelaxed. Er heerste een feeststemming in onze wagen en de wodka vloeide rijkelijk. De sfeer zat er goed in, tot we halverwege onze rit midden in een sneeuwstorm terechtkwamen. In enkele minuten tijd was de sneeuwval zo heftig geworden dat onze chauffeur Pjotr onmogelijk verder kon rijden. Onze enige optie was geduldig blijven wachten. Dit had ik nog niet meegemaakt: in een tank, nog een behoorlijk eindje van de bewoonde wereld, schuilen voor een Arctische storm.

We pakten er nog maar wat wodka bij en onze tank transformeerde tot een gezellig ingesneeuwd cafeetje. Lachen, zingen, handjes in de lucht! Op dat moment hadden we nog duidelijk geen flauw benul dat we nog tweeënzeventig uur vast zouden zitten in deze stalen box... Na drie dagen van onophoudelijke, zware sneeuwval en windstoten die moeiteloos de 180 km per uur overschreden, werd onze situatie met de minuut zorgelijker. Het feit dat onze chauffeur Pjotr bij het uitstappen zijn voet had gebroken maakte onze toestand nog rampzaliger. Geschikte medicatie hadden we niet, maar de pijn verbijten deed de vijfenvijftigjarige Pjotr met nog meer wodka. Daar zaten we dan in onze tank van nauwelijks acht vierkante meter groot. Niet wetende wanneer deze storm ging luwen. 

Chukotka

Foto: weer of geen weer: Chukotka is magisch.

Op de derde dag had Jimmy het helemaal gehad. De storm was minder heftig geworden, maar Pjotr vertikte het om verder te rijden wegens te weinig zicht. Bovendien was onze proviand zo goed als op. Ook het gasvuurtje waarmee we sneeuw smolten om water te krijgen raakte opgebrand. Bovendien moesten we, om geen pech te krijgen, de motor van onze tank om het uur opnieuw opstarten, met als gevolg dat we zuivere diesellucht inademden. Door het noodweer functioneerde onze satelliettelefoon ook al niet. We konden dus niet blijven wachten. Jimmy besloot om zelf voor de tank uit te lopen als een soort mikpunt. Om de tank niet uit het oog te verliezen en vice versa, had hij een spiegeltje in zijn hand. Niet wetende wat er achter het dikke mistgordijn schuilde, gingen we stapsgewijs vooruit. Jimmy en Bram wisselden elkaar om het uur af om niet onderkoeld te raken. Uiteindelijk, na uren lopen, had Pjotr genoeg zicht om verder te rijden. Halleluja! Onze gebeden werden verhoord. Uitgeput kwamen we in Anadyr aan, nog net op tijd voor een vlucht naar Moskou. Helaas, door het aanhoudende slechte weer was de vlucht gecanceld. Ook dat nog! Ook het hotel zat al vol. Gelukkig zijn er in Rusland altijd wel een paar militaire kazernes waar je terecht kunt. Het maakte allemaal niet veel uit, want ik viel als een baksteen in slaap. Na een veel te korte nacht en met koffers vol verhalen vlogen we uiteindelijk terug richting Amsterdam. Home sweet home! ”

Exclusieve fotografietips van Hannelore Vandenbussche

Ook zo geïnspireerd geraakt na het lezen van bovenstaande verhalen? En ben je benieuwd naar hoe Hannelore fotografeert? Binnenkort geeft ze hier exclusief op Discover een aantal fotografietips. Wil je die niet missen? Abonneer je hieronder dan op onze nieuwsbrief. Dan ontvang je ze netjes in je inbox!