‘Op’ de lijntjes kleuren: hoe ontwerpersduo Scholten & Baijings een nieuwe lijst voor The Frame ontwierp

By Samsung Nederland 11.12.2017

ontwerpersduo Scholten & Baijings een nieuwe lijst voor The Frame

Ze mengen zelf hun kleuren, doen eindeloze voorstudies en werken het liefst zoveel mogelijk analoog. Stefan Scholten en Carole Baijings zijn vormgevers, puristen en perfectionisten. Ze maken producten van museumwaardige kwaliteit, maar enkel in een museum of galerie exposeren is nooit hun doel geweest. Liever richten ze zich op consumentenproducten. Grote kans dat het porseleinen servies wat je gebruikt of de theedoek waar je de afwas mee afdroogt onder handen is genomen door het ontwerpersduo. Nu is daar The Frame bij gekomen: het duo ontwierp een lijst en drie artworks. Een nadere kennismaking.

De makers Scholten & Baijings

De studio van Scholten & Baijings aan het begin van de Amsterdamse Ruysdaelkade is gevestigd in een monumentaal pand. Binnen is het ruim en licht. Een deel van het team werkt rustig op de achtergrond. We nemen plaats aan de tafel waar je aan de ene kant uitkijkt op een kast met schaalmodellen, porselein en allerhande materialen, en aan de andere kant de rollen textiel liggen. Het wordt in een oogopslag duidelijk dat deze ontwerpers echte ‘ makers ’ zijn.

De makers Scholten & Baijings

Carole Baijings en Stefan Scholten. Foto: Olya Oleinic

Toen Scholten in 1996 afstudeerde aan de Design Academy Eindhoven was er veel conceptueel design. Het waren de hoogtijdagen van Droog Design. Een product was dan totaal niet functioneel maar vertelde wel iets over de tijdsgeest. Het werd ook niet massa geproduceerd, dat was de intentie niet. Sterker nog, het zette zich af tegen massaproductie.

Scholten: “ Wij hebben die interesse wèl altijd gehad. Langzaamaan zijn we gaan samenwerken met de industrie en naarmate we bekender werden om ons materiaalonderzoek, kleur, gelaagdheid…zijn we met steeds bekendere fabrikanten gaan samenwerken. Wij zijn echte makers. Je ziet het hier in de studio om je heen: allemaal materialen en stoffen. We maken eerst zelf (schaal)modellen. Daarna maakt de fabrikant het wel, maar dat maakproces zat er vanaf het begin af aan in. Dat is voor ons ook heel belangrijk; het is kenmerkend voor Scholten & Baijings. ”

Kleur

Een ander, minstens zo belangrijk kenmerk voor het duo is kleur. “ We hebben in de academietijd al een interesse in kleur ontwikkeld. We kregen les van kunstenaars die uitlegden hoe je verf moet mengen. Een van die docenten was Mathieu Meijers . Die had een kleurleer die hij zelf had ontwikkeld. Hij gaf al 35 jaar les dus was daar een soort specialist in geworden. Je moet je voorstellen dat het gewoon kleurnummers zijn – zoals Pantone en RAL- maar kleuren werken niet zoals muziek die je met noten kunt vangen. Kleuren kun je niet beschrijven, alleen in percentages / codes. Het is allemaal vrij intuïtief op koud-warm contrasten etc. Meijers ’ systeem heeft ons altijd al aangesproken en daar zijn we in verder gegaan: kleuren vertalen naar de industrie. We wilden niet alleen maar een mooi ontwerp maken en kijken wat de reacties zijn en dan misschien verkopen aan een museum of galerie. Nee, échte productontwikkeling. Dat klinkt logisch voor een vormgever maar dat is het niet in Nederland niet per sé.

'Warm Extraordinary' ontworpen door Scholten & Baijings.

'Warm Extraordinary' ontworpen door Scholten & Baijings.

We passen nooit kleur uit een potje toe, het zijn altijd zelfgemaakte kleuren. Je hebt ontwerpers die heel stilistisch te werk gaan, heel goed kleur kunnen uitzoeken en dat zorgvuldig toepassen, maar kleur maken is iets anders. Dat is gewoon studeren: eindeloze samples van kleurreeksen maken, rollen met textiel ontleden…
Het kleurenspectrum van weven is bijvoorbeeld heel anders dan het kleurenspectrum van verven of porselein. Bij porselein heb je te maken met temperatuur. Sommige kleuren kunnen simpelweg niet op porselein. Fel fluor geel gaat bijvoorbeeld niet in glazuur. Ja, met een spuitbus, maar dat gaat krassen en vervagen. Het verouderd en valt eraf. ”

Materiaal

“ We werken graag met materialen die mooi blijven en duurzaam zijn. Porselein slijt bijna niet, dat gaat een leven lang mee als je daar zuinig op bent. Staal en aluminium hebben die eigenschap ook. Aluminium roest niet. Mettertijd wordt je specialist in die materialen en weet een fabrikant ook: dat kunnen zij. Een goed idee is niet zo moeilijk, om iets daadwerkelijk geproduceerd te krijgen is een ander verhaal.
Verder laten we de keuze voor materiaalgebruik juist heel erg open. Alles is gerelateerd aan waar het uiteindelijk voor bedoeld is. Elk product heeft een andere levenscyclus. Meubels gaan zo ’ n tien jaar mee en een plastic bekertje maar een dag. Kleur en materiaal is daar ook mee verbonden. Het is binnen ons vak juist leuk om ergens op te blijven studeren. Als we worden opgebeld door een glasfabrikant en je denkt alles in glas al gemaakt te hebben, komt hij weer met een techniek waar we het bestaan niet van wisten. Zeker in Japan en Korea heb je zo ontzettend veel ambachten! Azië is de holy grail van de min of meer uitstervende ambachten: gietijzer, houtbewerking…noem maar op. De consument haalt z ’ n spullen nu liever hapklaar bij de IKEA. Het mooist is om daar een middenweg in te vinden. ”

Scholten: “ Er zijn veel dingen waar we geen verstand van hebben maar we weten wel wat we willen. Gelukkig hebben we daar een team voor. Ik ga tot de centimeter, Carole tot de millimeter. De halve millimeter zelfs, zij is heel precies. Al zit er aan perfectionisme natuurlijk ook een grens. Op een gegeven moment moet iets gewoon af zijn. ”

TV

The Frame

Vormgeving gaat heel erg over materiaalontwikkeling, ontwikkeling van de mens in de maatschappij en hoe die met producten omgaat. Scholten: “ Toen ik afstudeerde hadden we nog niet eens een mobiele telefoon. Dat is zó hard gegaan, en moet je nu eens zien wat voor impact dat tegenwoordig heeft op je leefomgeving. Een van die invloeden is dat de TV zo ’ n beetje aan het verdwijnen is. We gingen ons bezighouden met het vraagstuk: wat is de relatie tussen TV en interieur? Er is een heleboel veranderd. TV ’ s worden steeds groter en los van het formaat worden ze ook dunner en daarbij zijn er steeds minder mensen die via de klassieke televisie naar programma ’ s kijken. Dat is een probleem. De huidige consument gebruikt daar een tablet of smartphone voor. Vooral Netflix en Youtube hebben het kijkgedrag beïnvloed. Wij hebben zelf thuis een tijd lang een beamer gehad in plaats van een TV. Ons idee was: een TV is wel aardig, maar als hij niet aan staat zit je met dat zwarte vlak. Hoe groter de TV, hoe groter dat zwarte vlak natuurlijk. Ik ken niemand die een leuk interieur heeft en die zegt: ‘ goh, laat ik eens een groot zwart vlak op mijn muur schilderen omdat ik dat zo mooi vind ’ . De steeds terugkomende vraag was waarom er geen TV kon bestaan die in de stand-by modus minder energie verbruikt én een mooi beeld oplevert?

De associatie met TV kijken is anders geworden. Ik denk dat het met The Frame gelukt is om het fenomeen TV nieuw leven in te blazen. Je kunt een culturele waarde koppelen aan een snel gedachtengoed. Artwork en TV worden een compleet verhaal. ”

The Frame

The Frame


“ Samsung is een enorm bedrijf en om daar iets in te mogen betekenen is bijzonder. Het is ook eens leuk om voor iets anders te worden gevraagd dan een meubel. Er valt nog zoveel te doen in de elektronica. Je gaat het van een andere kant benaderen dan alleen de vorm van een TV. Je mag ineens ook mee gaan denken over de content, de functie, de hele waarde. Om daarin uitgedaagd te worden en je compleet te verdiepen in een nieuw onderwerp is voor een vormgever interessant. Toen we gingen samenwerken voor The Frame, zijn we uit gegaan van wat er het meest kenmerkend is voor Scholten & Baijings. Dat is natuurlijk kleur, maar ook onze colour-block patronen die we eerder hebben toegepast in textiel en onze samenwerking met HAY Amsterdam. Het lag redelijk voor de hand om daar iets mee te doen. We hebben meerdere studies gedaan op colour-blocking, maar ook op een grid en kleurverloop. Uiteindelijk moest er wel iets gebeuren met het beeld op het scherm; het moest meer zijn dan een patroon en dat werkt goed met colour blocking. Van daaruit zijn we gaan zoeken naar een bijpassende lijst en uitgegaan van materiaal. Het werd Porcelain Blue en die komt letterlijk vanuit onze porselein-collectie. Er zit een bepaalde diepte in, het is geen oppervlakte-kleur want het heeft ook transparantie.

Het is niet alleen een geliefde kleur in Korea -het thuisland van Samsung- het werkt ook goed in Westerse landen. Cultuurverschillen zijn lastig als het op kleur aankomt. Een interieur in Korea ziet er totaal anders uit dan in Europa of Amerika. Dus we moesten een kleur vinden die universeel is omdat de TV wereldwijd verkocht wordt. Een behoorlijke uitdaging. We hadden nog andere opties zoals een lichtgroen aluminium en hout maar de keuze viel uiteindelijk op Porcelain Blue. Omdat de frames verwisselbaar zijn, moet er voor de consument een meerwaarde zijn om juist voor onze lijst te kiezen. Voor mensen die al eerder spullen van ons hebben gekocht kan dit een mooie aanvulling zijn. ”

Kunst

“ We hebben veel kunst verzameld en over de jaren vooral veel geruild met kunstenaars waar we mee hebben samengewerkt. Laatst hebben we voor het eerst een werk gekocht van fotografe Viviane Sassen . Van Scheltens & Abbenes hebben we ook veel werken hangen…van kunstenaar Jeroen Henneman . En een groot werk van Mathieu Meijers. We hebben niet zoveel wanden. Soms hangt er wat of staat er iets tegen de muur. Maar wel altijd professioneel ingelijst met museumglas ervoor. Dat vinden we belangrijk. Inlijsten is echt een vak. Het kan zoveel doen voor een werk. Onbegrijpelijk waarom mensen daarop zouden bezuinigen. Het kost een tientje meer en dan heb je nauwelijks weerspiegeling.

Ook dat is met The Frame perfect uitgevoerd. De kwaliteit van het beeld is dermate hoog dat als hij mooi recht hangt, je bijna niet het verschil kunt zien tussen een kunstwerk en een geprojecteerd beeld. Als je The Frame in de Art Mode zet wordt het scherm een beetje mat waardoor je bijna geen weerspiegeling van de omgeving ziet. Dat is knap gedaan want daar herken je een goed ingelijst werk aan. ”

Art mode

Art mode

Wat zou er vanuit de visie van Scholten & Baijings nog aan de Art Mode toegevoegd kunnen worden? Scholten: “ De mogelijkheden zijn eindeloos. Jonge kunstenaars kunnen via de Gallery wereldwijd een hit worden. Er gaat natuurlijk niets boven het echte werk. Hoe je het wendt of keert, het blijven reproducties. Je hebt altijd kleurverlies, of het nou via een afdruk is of een ander medium. Maar ondertussen is dit het hoogst haalbare van een reproductie. Dat is toch fascinerend? Het lijkt mij heel boeiend om van meer bekende kunstenaars hun minder bekende werk te zien in de Gallery. The Frame is daar een geweldig medium voor: beginnen met een bekend beeld en dat afwisselen met minder bekend werk van de betreffende kunstenaar. Zo had Van Gogh bijvoorbeeld een Japan-periode maar bij het grote publiek staat hij vooral bekend om zijn zonnebloemvelden. En een lijntekening van Andy Warhol zou ik nog eens aan onze muur willen zien. Hij is natuurlijk bekend door zijn collages maar hij tekende ook veel. ”

Smart Home

“ Wonen is een heel interessant gebied; het gaat niet alleen maar over meubels maar ook over ruimte-ervaring, kleur, materiaal… zoveel facetten. Er zijn ook flinke ontwikkelingen op dit gebied zoals met ruimte. Small Space Living noemen we dat. Neem Amsterdam: daar kon je tien jaar geleden nog geen koophuis bedenken van 25m2. Het heeft veel invloed op het type meubels en het formaat. Daarnaast gaan de technische ontwikkelingen zó snel. Daar kun je bijna geen vorm aan opplakken die dat bijhoudt. Dat heeft zeker invloed op ons werk. We zijn nu met 3D printen bezig en hebben twee van die printers hier staan. Toch werken we zoveel mogelijk analoog. We hebben het meest profijt van onze basiskennis van kleur en vorm, die is niet met technologie bij te brengen. Als je zelf geen papiertje kunt vouwen, hoe moet je vorm dan begrijpen? ”

Speciaal voor jou geselecteerd:

• Yves Béhar over hoe je met The Frame de mooiste kunstwerken in je huis hebt hangen

Waarom Jan des Bouvrie design TV The Frame een revolutionair designobject vindt

TV ophangen als een pro: tips uit de kunstwereld

Meer home inspiratie?

Discover brengt je de laatste tech nieuwtjes op het gebied van o.a. food, travel, lifestyle en culture. Wil je de Discover updates gemakkelijk direct in je inbox ontvangen? Geef je dan op voor onze gratis nieuwsbrief.

INTERESSANT VOOR JOU

Jan des Bouvrie

Waarom Jan des Bouvrie design TV The Frame een revolutionair designobject vindt

tips uit de kunstwereld

TV ophangen als een pro: tips uit de kunstwereld

GERELATEERDE PRODUCTEN

Verwisselbare lijst 65” porseleinblauw voor The Frame

Verwisselbare lijst 65” porseleinblauw voor The Frame