Waarom programmeren een verplicht vak op de basisschool moet worden

By Samsung Nederland 16.10.2015

Good

basisschool, educatie, programmeren, Smart Education Hub, Samsung

Al decennia lang maken lezen, schrijven en rekenen onderdeel uit van het vaste vakkenpakket in het basisonderwijs. Maar is dat voldoende in een tijdperk waarin het internet op vrijwel alle vlakken en al van kinds af aan ons leven binnen sijpelt? Dr. ir. Ernst Bovenkamp, mede-oprichter van programmeerlesmateriaal Robomind, en drs. Michiel Dijkman, programmamanager van het Samsung Smart Education Hub, vinden van niet. Mede daarom organiseren zij deze week het Code King Kampioenschap.

Code King Kampioenschap

Het Code King Kampioenschap is een programmeerwedstrijd voor kinderen en is onderdeel van de Codeweek. Dit is een EU-initiatief uit 2013 van voormalig vicepresident van de Europese Commissie, Neelie Kroes en haar 'Young Advisors'. Het is het grootste programmeer evenement van Nederland waaraan zo'n 50 Nederlandse scholen en meer dan 1000 leerlingen aan deelnemen. Samsung en Robomind willen hiermee de essentie van programmeren bij leerlingen onder de aandacht brengen.

Programmeren had eigenlijk al lang een verplicht vak moeten zijn

Terecht adviseert Platform Onderwijs 2032 aan staatssecretaris Dekker dat computational thinking en digitale vaardigheden onderdeel moeten worden van het reguliere lesprogramma. Dat is niet voor niets:

Internet of Things (IoT)

Tablets en smartphones zijn in no-time ingeburgerd geraakt. En dit gaat snel verder doordat vrijwel alle apparaten in de toekomst verbonden zullen zijn met het internet, het bekende Internet of Things .

Tekort aan IT'ers

Ook worden steeds meer taken geautomatiseerd. Arbeid is relatief duur en een machinebankwerker moet tegenwoordig bijvoorbeeld veel machines tegelijkertijd kunnen bedienen. Dat kan alleen als je weet hoe je deze machines moet programmeren. Aan mensen met deze vaardigheden hebben wij een tekort. Alleen al in Europa is er de komende tijd volgens de Europese Commissie een tekort van 900.000 IT'ers.

Te weinig aandacht voor programmeren in onderwijs

Veel basisscholen volgen deze veranderingen nog onvoldoende. Leren programmeren wordt gezien als weer een extra, niet verplicht vak in het toch al overvolle programma. Bovendien kunnen veel leerkrachten niet programmeren. Dit maakt de horde extra groot en in de praktijk wordt er daarom maar weinig aandacht aan besteed. Waar het wel gebeurt, is dat vaak op initiatief van ouders. Als de kinderen dan van school gaan, verdwijnt programmeren helaas weer van het programma.

Programmeren al verplicht vak in aantal Europese landen

Leren programmeren zou daarom een verplicht vak moeten worden in het basisonderwijs. Onze ervaringen tonen aan dat kinderen op de basisschool dit heel goed kunnen en ook erg leuk vinden om te doen. Bovendien zijn meisjes dan nog niet afgehaakt. Daarmee zou Nederland overigens niet eens voorop lopen. Zo is programmeren in Groot-Brittannië sinds vorig jaar een verplicht vak, terwijl andere Europese landen die stap ook al hebben gemaakt of zeer binnenkort gaan maken.

Computational thinking: logisch en gestructureerd denken

De vraag blijft natuurlijk wat je kinderen precies gaat leren. Het is niet zinnig om op de basisschool al een specifieke programmeertaal te leren, want er komen elke tien jaar vijftig talen bij. Gelukkig ligt aan de basis van programmeren een denkwijze ten grondslag die computational thinking wordt genoemd, die je logisch en gestructureerd leert te denken. Die denkwijze is ook heel nuttig als je later niet als programmeur aan de slag gaat en heeft dus altijd zijn waarde.

Conclusie

Om kort te zijn: programmeren had eigenlijk al lang een verplicht vak moeten zijn op Nederlandse basisscholen. Echter, het is misschien nog niet te laat. Natuurlijk moet computational thinking een gestandaardiseerd en toetsbaar vak worden, net als rekenen of taal, maar hier bestaan gelukkig al programma's voor, dus laten we geen tijd verspillen. Andere landen zijn ons al voorgegaan!