Videoscheidsrechter: een revolutie en primeur in het Nederlandse voetbal

By Samsung Nederland 17.10.2016

Lifestyle Sport Technologie en innovatie

videoscheidsrechter voetbal technologie sport

‘Een scheidsrechter kan niet alles zien’, wordt in het voetbal vaak gezegd. Bij HawkEye Innovations denken ze daar inmiddels heel anders over. En bij de KNVB ook. Onlangs had de Nederlandse voetbalbond in samenwerking met HawkEye een internationale primeur. Bij de bekerwedstrijd Ajax – Willem II was voor het eerst een officiële videoscheidsrechter present. En Discover ging op onderzoek uit.

'Scoort hij met de hand?!'

De bekendste aller scheidsrechtelijke dwalingen in het internationale voetbal is vermoedelijk het doelpunt met de hand van Diego Maradona tegen Engeland op het WK van 1986. De Nederlandse live-commentator Theo Reitsma zag het direct, getuige zijn opmerking: "Scoort hij met de hand?!". De scheidsrechter zag het niet en keurde de goal goed. De herhaling deed hands vermoeden, maar zekerheid was er niet. Inmiddels heeft de Argentijnse voetballegende zelf toegegeven dat hij de bal met zijn hand in het net werkte. Of volgens hemzelf was het 'de hand van god'. Het is de scheidsrechter van toen vergeven, het gebeurde in een flits. Maar de videoscheidsrechter van nu zou een ander oordeel vellen.

Doellijntechnologie: videoscheidsrechter avant la lettre

Hockey doellijntechnologie

HawkEye maakt al jaren naam in de internationale sportwereld met technologie om waar te nemen wat met het blote oog nauwelijks is te doen. Het grote publiek leerde de naam HawkEye vooral kennen in het tennis, waar het innovatieve bedrijf de animaties verzorgt waarmee wordt bepaald of een bal in of uit is. In het voetbal manifesteerde HawkEye zich daarna met name met de zogenoemde 'doellijntechnologie', al duurde het nog een aantal jaren voordat de internationale voetbalbonden officieel goedkeuring voor gebruik va die techniek gaven. Dat de doellijntechnologie niet bepaald een overbodige luxe was, werd tijdens het WK van 2010 nog eens pijnlijk duidelijk in de kraker tussen Engeland en Duitsland in de achtste finales. De bal belandde na een afstandsschot van middenvelder Frank Lampard via de onderkant van de lat ongeveer een meter achter doellijn, maar de scheidsrechter ontging het. De camera's niet, maar de beelden mochten niet worden gebruikt. Het bracht de invoering van de doellijntechnologie in het georganiseerde voetbal wel in een stroomversnelling. Of zoals Lampard het zelf onlangs gelaten zei: "Mijn afgekeurde goal heeft het voetbal veranderd." Nu wordt op de doellijn exact geregistreerd of de bal volledig over de lijn is en krijgt de arbiter een seintje als er sprake is van een goal.

De videoscheidsrechter is SMART

En nu is er dus technologie van HawkEye die het mogelijk maakt met een groot aantal camera's een sportwedstrijd vanuit verschillende hoeken, synchroon en in real-time in beeld te brengen. De kern van de innovatieve technologie is wat ze bij HawkEye afkorten tot SMART: Synchronised Multi-Angle Replay Technology. Door wedstrijden via een aantal handbediende, maar ook zeker door vier of meer van afstand bediende camera's synchroon in beeld te brengen en de automatische camera's zo in te stellen dat ze locaties met de meeste actie vanuit de beste hoek en met de benodigde zoom in beeld brengen, krijg je een ongekend totaalproduct. Door de vele cameraposities en met de juiste software loopt de live-registratie altijd door, maar kun je tijdens de registratie van perspectief wisselen wanneer je wilt en dus ook interviews, close-ups en herhalingen naadloos invoegen. De software en de nodige computerkracht maken die herhalingen bovendien direct en vanuit alle beschikbare camerastandpunten mogelijk. Tenslotte levert uitgebreide registratie een bijkomend voordeel op: data. Als alles wordt geregistreerd, is ook data op te slaan en kunnen mooie, relevante graphics onderdeel zijn van de uitzending.

De videoscheidsrechter ziet alles

Baseball video technologie

De haast onbegrensde mogelijkheden voor de consument liggen voor de hand. Maar in het verlengde daarvan was stimulering van de arbitrage ook een relatief kleine stap. Ook die stap kostte nog de nodige overtuiging van de internationale bonden, maar de experimentele fase is nu dus een feit, met Ajax – Willem II als eerste showcase op het hoogste profniveau. Waar de visuele mogelijkheden van het arbitrale trio stoppen, neemt SMART Replay het over. De live-registratie van alle camera's rond het voetbalveld wordt synchroon en in hoge kwaliteit opgenomen en kan direct vanuit elke hoek worden gereproduceerd. Het maakt het terugkijken van het spel op elk moment en vanuit vrijwel elk gezichtspunt mogelijk, waarbij ook dan de beelden van alle camerastandpunten kunnen worden gesynchroniseerd. Zo kan één herhaling op misschien wel tien schermen tegelijk worden bekeken - de ideale situatie voor een scheidsrechter.

De twee belangrijkste elementen van SMART Replay zijn de krachtige servers en de geavanceerde software. Het aantal en dus de capaciteit van de servers is naar behoefte uit te breiden en maakt opnamen mogelijk van het grootste aantal camera's denkbaar en met de beste beeldkwaliteit mogelijk. Met de software kan vervolgens haarscherp beeld vanuit alle hoeken, in slow-motion, met zoom en beeld-voor-beeld worden teruggekeken. In de bekerwedstrijd tussen Ajax en Willem II bewees de technologie direct zijn waarde. Een overtreding van Willem II-er Anouar Kali werd door de scheidsrechter bestraft met geel, maar leidde na overleg met de videoscheidsrechter tot een rode kaart.

Revolutie

HawkEye speelde vorig jaar tijdens het WK Rugby al een belangrijke rol met dit systeem. En destijds benadrukte Steve Carter, managing director van HawkEye Innovations, dat de techniek drie jaar daarvoor al op experimentele wijze werd gebruikt. "Met name de snelle distributie van de live geregistreerde beelden, dat deden we al tijdens de Olympische Spelen van 2012 in Londen." Die snelheid is voor een scheidsrechter essentieel. "Vroeger moest een videoscheidsrechter wachten tot de regisseur van dienst hem beelden vanuit bepaalde hoeken kon laten zien. Nu overlegt de videoscheidsrechter met de systeem-operator van HawkEye die naast hem zit en krijgt hij direct te zien wat hij nodig heeft. Uiteindelijk gaat het om een snelle, goede beslissing waarmee het verloop van de wedstrijd zo min mogelijk wordt onderbroken. Dat maakt deze technologie mogelijk."

De organisatie van het WK Rugby ging overstag toen het zag hoe HawkEye deze technologie onder meer gebruikte in de Verenigde Staten bij de NHL en de MLB. En nu worden dus de eerste stappen gezet in het topvoetbal. Algemene invoering kost tijd, maar Nederland had de primeur en loopt voorop in een ontwikkeling die geduid kan worden als een technologische revolutie.

Meer inspiratie: gewoon in je inbox!

Wil jij met tech meer uit jezelf kunnen halen? Discover inspireert je met de laatste tech nieuwtjes op het gebied van sport en lifestyle. Wil je de beste Discover artikelen netjes in je inbox ontvangen? Geef je dan gratis op voor onze nieuwsbrief. Dan sturen we je één keer per maand je favoriete Discover artikelen toe.