3D food printing: Wat gaan we vanavond printen, eh… eten?

By Samsung Nederland 21.09.2016

Food 3D printen

Foodstylisten, cateraars en fooddesigners maken al volop gebruik van 3D geprinte voeding. Toch grappig als je op een feestje niet alleen je kaviaar, maar ook het lepeltje kunt opeten omdat het eigenlijk een cracker is. De mogelijkheden zijn eindeloos, niet alleen voor fun, maar ook voor de gezondheidszorg en maatschappelijke doelen. Onze food redacteur Michele Bevoort dook voor deze longread in de wereld van 3D geprinte voeding en vond daar bijzondere toepassingen van deze revolutionaire manier van koken.

Michelin-restaurants printen al voedingsmiddelen die ze met de reguliere technieken niet kunnen maken, maar ook in de gezondheidszorg wordt gebruik gemaakt van 3D geprint voedsel. Bijvoorbeeld bij mensen die door ziekte gepersonaliseerde voeding nodig hebben of voor ouderen of patiënten die moeilijk kunnen slikken. 3D-printen is een technologische innovatie waarbij een object vanuit een 3D-computerdesign laag voor laag wordt opgebouwd met behulp van printtechnologie of lasers. Er kan gewerkt worden met verschillende materialen, waaronder voedingsmiddelen.

De toekomst: 3d food printing en koken via één apparaat

Food printing visual

Er wordt gebruik gemaakt van verse ingrediënten, maar bijvoorbeeld ook van speciale foamgels. Er worden poeders gebruikt en pasta's van gekookte of ongekookte groenten, granen of vleeswaren. De meest geavanceerde modellen maken gebruik van verschillendespuiten (die je kunt vergelijken met cartridges zoals je die ook in een normale printer gebruikt) met in elke spuit een ander ingrediënt. Zo worden er vormen geprint die je met de hand nooit zou kunnen maken. Op dit moment moeten de voedingsmiddelen voor of juist na het printen worden gekookt, maar er wordt hard gewerkt aan een printer die het eten kookt terwijl het wordt geprint. Een van de wetenschappers die er hard aan werkt om deze printer te realiseren is Hod Lipson, een engineer en professor aan Columbia University. Hij is een pionier op het gebied van 3D-printen en food printen in het bijzonder. Hij schreef er als coauteur zelfs een boek over: ' Fabricated. The new world of 3D-printing' . In een interview met The Wall Street Journal zegt hij: "De keuken is de meest primitieve ruimte in een huis. De meeste van ons koken nog zoals in de oertijd, boven een vuurtje, maar in de nabije toekomst kunnen we onze maaltijden downloaden en printen."

Creativiteit in de foodbranche

Food Culinary Center

Lipson begon recepten voor de printer te ontwikkelen samen met chefs van The International Culinary Center in Amerika. Tech zal chefs natuurlijk nooit kunnen vervangen, maar door middel van technologische innovaties worden de mogelijkheden voor chefs natuurlijk wel uitgebreid. Het versterkt en vergroot dus de creativiteit van mensen die met food bezig zijn. Zo zal de techneut steeds vaker samenwerken met de creatieveling. Meer en meer fooddesigners en Michelin-restaurants werken op een creatieve manier met 3D food printing. Enoteca bijvoorbeeld, een restaurant met twee Michelin sterren in Barcelona, gebruikt de 3D-printer voor een gerecht dat ze 'sea coral' noemen. Chef Paco Pérez print een puree van zee-egel o.a. gegarneerd met kaviaar, hollandaise saus, ei en een schuim van wortel.

Het Nederlandse bedrijf byFlow heeft een draagbare 3D food printer op de markt gebracht waarmee veel verschillende materialen en voedingsmiddelen geprint kunnen worden. Denk aan geitenkaas, chocolade, hummus, vlees of bijvoorbeeld pizzadeeg. Bij Albert Heijn in Eindhoven kon je het na de introductie een tijd proberen door gebak te personaliseren met chocolade op een bodem van biscuit.

3D food print pop-up restaurant

Pop Up Restaurant 3D print

Het afgelopen jaar heeft byFlow internationaal veel media-aandacht gehad door het 3D pop-up restaurant Food Ink waarbij gasten een vijfgangendiner uit de 3D-printer kregen voorgeschoteld. Ook het bestek, borden, bekers, vazen, kunst, verlichting en het meubilair was allemaal 3D geprint. In april 2016 opende dit restaurant al een dag de deuren tijdens de 3D Food Printing Conference in Venlo. En in juli 2016 was dit pop-up restaurant drie dagen in Londen te vinden. byFlow werkte hiervoor samen met internationaal topteam van chefs, techneuten en fooddesigners. De chef van dit pop-up restaurant is niet de allerminste, chef kok Mateo Blanch van restaurant La Boscana in Barcelona liet de gasten uitgebreid zien (én proeven) hoe de 3D food printer werkt.

Het doel van dit pop-up restaurant was zeker ook om het gesprek over de toekomst van duurzaam voedsel met elkaar aan te gaan en de ontwikkelingen op het gebied van technologische innovaties te delen. De bedoeling is dat dit pop-up restaurant later in 2016 nog meer steden zal aandoen.

3D food printing in het vliegtuig …

Het voedsel dat je krijgt voorgeschoteld in het vliegtuig staat nou niet bepaald bekend als het meest smaakvolle voedsel. Een vliegtuig heeft dan ook niet bepaald ruimte voor een geavanceerde keuken en daarom worden de gerechten vooraf gemaakt en zijn de gerechten nooit helemaal vers. Ook hiervoor zou 3D food printing in de toekomst een uitkomst kunnen zijn. In ieder geval volgens een groep designstudenten aan The Indian Institute of Technology in Guwahati. Deze groep, die zich The Ninjas noemt, heeft in 2014 een systeem ontworpen waarbij reizigers via een scherm hun eigen maaltijd kunnen samenstellen waarna het direct wordt geprint. Met deze Sky Kitchen willen ze ervoor zorgen dat het voedsel in vliegtuigen wel helemaal vers en gezond is, met behoud van vitaminen en mineralen. Zo zijn er talloze creatieve mogelijkheden om te werken met 3D food printing. Zelfs NASA begon in 2013 al met onderzoeken hoe ze mogelijk gezonde voeding voor in de ruimte kunnen maken met behulp van een 3D food printer tijdens lange ruimtereizen.

3D food printing in de gezondheidszorg

food printtechniek

In Nederland houdt ook de onafhankelijke onderzoeksorganisatie TNO zich bezig met onderzoek naar de mogelijkheden voor 3D food printing. TNO bezit kennis over de complexe eigenschappen van voedsel in combinatie met deze moderne 3D food printtechniek. TNO richt zich met hun onderzoek ook op de zorgsector, want juist dit is een markt waar deze technologie veel kan betekenen. Zij hebben een printer ontwikkeld die volledig gepersonaliseerde maaltijden print die er ook nog elegant uitzien. Bijvoorbeeld voor in verzorgingshuizen waar mensen bepaalde vitamines en mineralen nodig hebben of voor patiënten die moeite hebben met kauwen of slikken. De geprinte voedselpuree lijkt qua vorm op de originele voedingsmiddelen, dus in plaats van een gepureerde pap krijgen ze gepureerde wortel in de vorm van een wortel. Iets wat het eten voor deze doelgroep weer een stuk plezieriger maakt. Als ze bepaalde vitamines nodig hebben kan dit heel gemakkelijk worden toegevoegd. Ook werkt gepersonaliseerde geprinte voeding natuurlijk goed voor sporters die met bepaalde voedingsstoffen sneller kunnen herstellen na een training of voor mensen met allergieën voor voedingsmiddelen. Zo openen 3D food printers de weg naar voeding op maat. De printer kan voedingsmiddelen maken die volledig aansluiten op de behoeften en voorkeuren van ieder mens. Of het nu gaat om inhoud, vorm of smaak.

Uitdagingen? Die zijn er ook

3D geprinte voeding moet natuurlijk wel een meerwaarde hebben. Als je iets op de reguliere manier kunt bereiden, waarom zou je het dan willen printen? Daarnaast vraagt het van chefs dat zij iets heel nieuws leren en dat moeten ze wel willen. Ook is er alsnog iemand nodig die de ontwerpen maakt. 3D-printen is ook nog niet bepaald gericht op snelheid, zoals dat bij het produceren van reguliere voedingsmiddelen vaak wel zo is. Aan de andere kant is 3D geprinte voeding juist een kans om een positieve bijdrage te leveren aan onze gezondheid en duurzaamheid in productie.

Meer food inspiratie?

Discover brengt je de laatste tech nieuwtjes op het gebied van o.a. food, travel, lifestyle en culture. Wil je de Discover updates netjes in je inbox ontvangen? Geef je dan gratis op voor onze nieuwsbrief.

Wil je direct inspiratie opdoen? Check dan onderstaande artikelen eens:

• Foodpairing: tech tool voor foodies, bartenders en chefs
• Easy living: jouw eigen robot kok
Met deze handige vriezer-guide gooi je nooit meer eten weg

Beeld: Food Ink en TNO

GERELATEERDE PRODUCTEN

Combi Magnetron (35 Liter) MC35J8088LT

Combi Magnetron (35 Liter) MC35J8088LT