Steve McCurry over The Afghan Girl en de impact van een foto

By Samsung Nederland 23.06.2017

The Afghan Girl

Fotograaf Steve McCurry, wereldberoemd mede door de foto van het Afghaanse meisje met de lichtgroene ogen, heeft voor het eerst een uitgebreide overzichtstentoonstelling in Nederland. Achter deze foto zit een bijzonder verhaal. Ook is deze vrouw later teruggevonden, met behulp van een bijzondere technologische innovatie. Discover belde met Steve McCurry in New York en interviewde hem over zijn werk.

Steve McCurry legt de veranderingen in onze wereld vast. Dat doet hij in kristalheldere foto ’ s die zich kenmerken door een ongelooflijke schoonheid en intensiteit. Hij weet de lokale kleurenpracht en lichtval die hij op zijn reizen aantreft, te vangen. Maar hij excelleert door zijn persoonlijke benadering van mensen. “ Dit is een onbewust proces, ” legt McCurry uit. “ Het is niet iets waar ik erg mee bezig ben tijdens het fotograferen. Ik denk dat het te maken heeft met de manier waarop ik mensen op straat benader. ” Hij heeft leren kijken en wachten op het juiste moment: “ Als je even wacht, vergeten mensen de camera en wordt de ziel zichtbaar. ” De retrospectieve tentoonstelling ‘ Photographs from the East ’ is de eerste overzichtstentoonstelling van de fotograaf in Nederland.

Steve McCurry en zijn liefde voor Azië

A1

Holi festival, Rajasthan, India, 1996© Foto: Steve McCurry / Magnum Photos

Op de expositie in Helmond kun je 138 groot formaat kleurenfoto ’ s bewonderen uit de periode 1979 tot 2015. De tentoongestelde foto ’ s komen uit zijn favoriete continent Azië. De liefde van de fotograaf voor Azië is sinds zijn eerste bezoek onveranderd groot. Hij is gefascineerd door de wijze waarop het alledaagse leven én de religieuze beleving van de inwoners de publieke ruimte haast letterlijk kleuren. “ Azië is vol contrasten en uitersten. Je hebt er authentieke plaatsen, maar ook de ultramoderne wereld. Er is extreme armoede, maar ook extreme rijkdom. Het is een enorm andere wereld dan waar ik ben opgegroeid, ik vond het vanaf het begin al geweldig om omgeven te zijn door een hele nieuwe wereld: andere talen, religies, gewoontes, architectuur en muziek. Ik leer er veel van en het haalde me uit mijn comfortzone ” , aldus McCurry. Hij reisde naar landen als Afghanistan, India, Kashmir, Sri Lanka, Indonesië, Birma / Myanmar, Bangladesh, Cambodia, Tibet en Vietnam. De meeste foto ’ s die je kunt zien nam McCurry in India en Afghanistan.

De wereld ontdekken door fotografie

A2

Pilgrim at a Stupa, Amdo, Tibet, 2001© Foto: Steve McCurry / Magnum Photos

Deze fotograaf is ongekend reislustig en dat is een van de cruciale eigenschappen die hem tot de huidige topfotograaf hebben gemaakt. Evenals durf, een snelle kijk op compositie en natuurlijke lichtval. Ook ziet hij de ongewone lyrische schoonheid van het onderwerp. Reizen vindt hij de beste besteding van zijn tijd. “ Ik vind het een groot voorrecht om te kunnen reizen en de wereld te zien. Voor mij is reizen het belangrijkste wat ik in mijn leven doe. Nieuwe ervaringen opdoen, plaatsen zien en nieuwe mensen ontmoeten is zo verrijkend. ” Is dit ook waarom hij jaren geleden is begonnen met fotografie? “ Ik was geïnteresseerd in kunst en wilde filmmaker worden. Uiteindelijk heb ik voor fotografie gekozen omdat dit me meer vrijheid gaf. Ik kon sneller werken, had er niet veel apparatuur voor nodig, was niet afhankelijk van andere mensen en fotografie is spontaner. Dit werd inderdaad mijn manier om de wereld te ontdekken en op avontuur te gaan. ”

Storyteller: de verhalen die zijn foto ’ s vertellen

A3

Steve McCurry is een storyteller, hij vertelt ons in zijn foto ’ s over verdwijnende culturen en doet tegelijkertijd verslag van een oprukkende globalisatie. “ Ik wil dat mijn foto ’ s een verhaal vertellen, ergens over gaan en je ergens mee naartoe nemen. Ik denk dat we allemaal de neiging hebben om te communiceren over onze gevoelens en de verhalen van ons leven te delen. ” Welke verhalen wil hij graag vertellen met zijn foto ’ s? “ Er is een hoop onrecht in de wereld, er zijn mensen die leven in overvloed. Ze hebben een overvloed aan materie, zoals voedsel, kleding, onderdak. En er zijn mensen die dat juist helemaal niet hebben. Fotografie kan bijdragen aan de bewustwording hiervan, het illustreert wat er in de wereld is. Hierdoor kan het ons raken zodat we gaan nadenken en er hopelijk over praten. ”

Steve McCurry: ‘ Ik hoop dat mijn foto ’ s laten zien dat we allemaal met elkaar verbonden zijn ’

A4

Kijkend naar de portretten van McCurry voelen veel mensen zich verbonden met de mensen die zijn weergegeven. Hoe komt dat toch? “ Als mensheid zijn we de weg kwijtgeraakt, we kijken vooral naar alle verschillen: andere religie, ander ras, andere seksuele oriëntatie… Maar uiteindelijk hebben mensen juist veel overeenkomsten, we hebben juist zoveel gemeen. We zijn verbonden, alleen al omdat we hier met elkaar op deze kleine planeet leven. Ik hoop dat mijn foto ’ s dat laten zien, zodat we meer begrip voor elkaar krijgen. Ik denk dat we ieder op onze eigen manier een klein verschil kunnen maken. En al die kleine verschillen bij elkaar maken samen hopelijk een groot verschil. ”

The Afghan Girl van Steve McCurry

A5

The Afghan Girl, Pakistan, 1979© Foto: Steve McCurry / Magnum Photos

De fotograaf werd bekend in 1979 toen hij vermomd als Moedjahedien - een islamitische strijder - zijn eerste fotorolletjes uit een bezet Afghanistan smokkelde. Vijf jaar later maakte hij in een vluchtelingenkamp in Pakistan zijn beroemdste opname, de foto van het Afghaanse meisje ‘ The Afghan Girl ’ . De foto was ook bijzonder omdat het toen bijna onmogelijk was om Afghaanse vrouwen te fotograferen. Het portret van het meisje met de felle groene ogen werd wereldberoemd toen het in 1985 op de cover van National Geographic verscheen. Het werd een symbool van de ellende van de Afghaanse oorlog. Dit ‘ fotografisch icoon ’ is vanwege de huidige vluchtelingenstromen nog steeds actueel.

Met een iris scanner op zoek naar The Afghan Girl

A5

Steve McCurry tussen de twee portretten die hij van The Aghan Girl maakte. Foto: ANP

National Geographic maakte later een documentaire, Search for the Afghan Girl, omdat ze graag wilde weten wie het meisje was en hoe het met haar ging. Fotograaf Steve McCurry werd voor deze documentaire op pad gestuurd om haar te zoeken. Dit lukte na een aantal mislukte pogingen uiteindelijk zeventien jaar na het maken van de foto. In 2001 was het land, na de val van het Taliban-regime, pas weer bereikbaar. Toen het team van National Geographic in de veronderstelde woonplaats van de vrouw kwam, beweerden meerdere vrouwen het meisje te zijn. De vrouw was niet gemakkelijk te herkennen omdat ze door de moeilijke omstandigheden van de oorlog erg was veranderd, getekend door zorgen en verdriet. In 2002 werd Sharbat Gula geïdentificeerd als de enige echte Afghan Girl door het maken van een iris-scan.

Impact van een foto

A5

McCurry fotografeerde haar nogmaals en in opdracht van National Geographic onderzocht Dr. John Daugman, die het ‘ iris recognition system ’ ontwikkelde, de foto ’ s. Hij kwam tot de conclusie dat de ogen een match waren. Steve McCurry legt aan Discover uit dat hij bij dit technische proces zelf niet betrokken is geweest. Uit de documentaire blijkt dat de vrouw zich het moment van fotografie goed herinnert, het was de enige keer in haar leven dat ze was gefotografeerd. Op achtjarige leeftijd is ze beide ouders verloren door een aanval van Russische gevechtshelikopters op haar dorp. Ze vluchtte met haar oma en een aantal andere familieleden te voet naar Pakistan. Ze trouwde jong en kreeg vier kinderen waarvan er een is overleden. National Geographic heeft uiteindelijk het Afghan Girls Fund opgezet, met het doel om Afghaanse meisjes en vrouwen van onderwijs te voorzien. Zo ’ n impact kan een foto hebben.

Steve McCurry – Photographs from the East Van 7 maart t / m 10 september 2017 in de Kunsthal van Museum Helmond.

Meer travel inspiratie?

Discover brengt je de laatste tech nieuwtjes op het gebied van o.a. food, travel, lifestyle en culture. Wil je de Discover updates gemakkelijk direct in je inbox ontvangen? Geef je dan op voor onze gratis nieuwsbrief.

Speciaal voor jou geselecteerd:

• Reisfotografie: het verhaal achter de Before They Pass Away foto’ s
• Reisfotografie: het verhaal achter de foto’ s van Jonathan Andrew
• Reisfotografie: het verhaal achter de foto’ s van Hans Zeegers

GERELATEERDE PRODUCTEN

Samsung Galaxy S8

Galaxy S8